|
|
[..]
klasycznej skrzyni biegów Skrzynia biegów 7G-Tronic montowana w samochodach Mercedes Benz Podstawowe zespoły przekładni automatycznej Wirnik pompy pracuje jak pompa odśrodkowa, która pobiera olej hydrauliczny z obszaru wokół jej osi i wyrzuca go na zewnątrz z siłą odśrodkową, zależną od prędkości obrotowej konwertora. Olej hydrauliczny wyrzucany na łopatki wirnika turbiny powoduje jej ruch. Olej traci na łopatkach turbiny swoją energię kinetyczną (jest ona zamieniana na ruch obrotowy turbiny) i jest zasysany w kierunku osi konwertora, a więc obszaru o niższym ciśnieniu, aby ponownie znaleść się na łopatkach wirnika pompy. Przepływ oleju wewnątrz konwertora jest uzależniony od różnicy prędkości obrotowej wirników pompy i turbiny. Przy znacznej różnicy prędkości obu wirników olej opuszczający turbinę uderza w dolne łopatki wirnika pompy w kierunku przeciwnym do jego obrotu. Oznacza to wyhamowanie obrotów pompy i stratę energii. Natomiast przy podobnych wartościach prędkości obrotowych pompy i turbiny olej opuszcza turbin ę w kierunku zgodnym z kierunkiem obrotów pompy. W tym przypadku niemal nie przepływa on z pompy do turbiny, lecz „obraca się” łącznie z dwoma wirnikami. Niepożądane zjawisko wyhamowania wirnika pompy przy dużej różnicy prędkości wału silnika (wirnik pompy) i wału turbiny (wirnik turbiny) jest eliminowane przez wirnik kierownicy,umieszczony pomiędzy pompą a turbiną. Olej hydrauliczny, wypływając z wirnika turbiny,uderza w przednie powierzchnie łopatek kierownicy,dążąc do jej obrócenia w kierunku przeciwnym do obrotów wirnika pompy. Kierownica zablokowana przez działanie sprzęgła jednokierunkowego nie obraca się, co powoduje, że kierunek strumienia cieczy zostaje zmieniony tak, że „wspomaga” obrót wirnika pompy.Ukierunkowany przepływ oleju wewnątrz współczesnego konwertora umożliwia 2-3-krotne zwiększenie momentu obrotowego na osi wirnika pompy przy dużych wartościach poślizgu między pompą i turbiną (ruszanie z miejsca,przyspieszanie). Przy niewielkiej wartości poślizgu olej hydrauliczny, wypływając z wirnika turWykrywanie usterek konwertora Objawy Możliwe usterki Poślizg przy ruszaniu, brak wzmocnienia momentu Sprzęgło jednokierunkowe kierownicy nie blokuje się przy niskich prędkościach obrotowych Utrata momentu i mocy tylko przy wysokich obrotach Sprzęgło jednokierunkowe kierownicy zablokowane w obu kierunkach Utrata mocy w całym zakresie prędkości obrotowych ¸opatki połamane lub wykrzywione i nietypowy hałas Nadmierne „pełzanie” w położeniu D i nietypowy hałas Turbina i pompa zblokowane przez połamane łopatki lub kierownicę Niezależnie od położenia dświgni wyboru biegu Pęknięty wałek turbiny lub wielowypust pojazd stoi Zespół konwertora (przecięta obudowa pompy) Przepływ oleju wewnątrz konwertora w zakresie znacznej różnicy prędkości obrotowej wirnika pompy i turbiny. Wirnik kierownicy zablokowany przez sprzęgło jednokierunkowe biny, uderza jednak w tylne powierzchnie łopatek kierownicy, które teraz zakłócają jego przepływ. W tej fazie pracy sprzęgło jednokierunkowe umożliwia kierownicy obracanie się w kierunku obrotów pompy, a więc powrót oleju do wirnika pompy nie jest już zakłócany. Punkt pracy przekładni, odpowiadający obracaniu się kierownicy w kierunku obrotów wirnika pompy, nazywany jest punktem sprzęgnięcia. Od tej chwili moment obrotowy na osi wirnika turbiny nie jest zwiększany, a przekładnia zaczyna pracować jak sprzęgło hydrokinetyczne (stabilna jazda na określonym przełożeniu). Oczywiście hydrauliczny charakter przekazywania ruchu obrotowego powoduje poślizg pomiędzy wirnikami konwertora, zależny od obciążenia wału turbiny. Poślizg ten obniża sprawność sprzęgła hydrokinetycznego,lecz przede wszystkim jest śródłem ciepła odbieranego przez olej skrzyni biegów. Stąd też konwertory współczesnych przekładni automatycznych są wyposażone w wewnętrzne sprzęgło cierne, tzw. lock-up. Sprzęgło lock-up Zespół sprzęgła lock-up składa się z tłoka przesuwnego z tarczą cierną. Tłok ma możliwość przesuwu osiowego. Przesuw tłoka w kierunku obudowy pompy (od strony silnika) powoduje docisk tarczy ciernej do wewnętrznej powierzchni obudowy i sprzęgnięcie pompy z zespołem turbiny. Położenie tłoka lock-up jest uzależnione od kierunku napływu oleju zasilającego konwertor.Komputer automatycznej skrzyni biegów może za pośrednictwem zaworu w bloku hydraulicznym zasilić konwertor przez kanał wykonany w wale turbiny lub przez szczelinę pomiędzy wałem turbiny a tuleją statora skrzyni (zintegrowaną z obudową pompy oleju). Zasilanie przez kanał wału turbiny powoduje podawanie oleju przed tłok przesuwny i jego odpychanie od po 7 Duża różnica prędkości pompy i turbiny. Kierownica zablokowana przez działanie sprzęgła jednokierunkowego nie obraca się, co powoduje,że kierunek strumienia cieczy zostaje zmieniony tak, że „wspomaga” obrót wirnika pompy Mała różnica prędkości pompy i turbiny. Olej hydrauliczny, wypływając z wirnika turbiny, uderza w tylne powierzchnie łopatek kierownicy, które zakłócają jego przepływ. Sprzęgło jednokierunkowe umożliwia kierownicy obracanie się w kierunku obrotów wirnika pompy, dzięki czemu powrót oleju do wirnika pompy jest niezakłócony Konwertor skrzyni DP0 z zaznaczonymi elementami zespołu sprzęgła wewnętrznego lock-up 8 Konwertor skrzyni DP0. Widoczna tarcza lock-up i tłok lock-up - czerwone krawędzie Konwertor skrzyni ZF 4HP20. Widoczna tarcza lock-up zintegrowana z tłokiem lock-up - niebieskie krawędzie. Obudowa pompy - czerwone krawędzie,zespół turbiny - żółte krawędzie Zasilanie konwertora DP0 przez szczelinę wałturbiny/tuleja statora - kolor czerwony.Docisk tłoka i tarczy ciernej do wewnętrznej powierzchni tarcia i zamknięcie konwertora.Spływ oleju przez kanały wykonane w wale turbiny (kolor żółty) wierzchni tarcia, czyli tzw. otwarcie konwertera. Zasilanie przez szczelinę wał turbiny/tuleja statora oznacza docisk tłoka i tarczy ciernej do wewnętrznej powierzchni tarcia i tzw. zamknięcie konwertora. Wrzeczywistości mogą wystąpić 3 stany działania: konwertor otwarty (np. przyspieszanie,zmiana biegu), konwertor zamknięty (np. stabilna jazda na 4. biegu), konwertor w stanie regulacji,gdy podtrzymywany jest poślizg na poziomie 50 obr/min pomiędzy pompą i turbiną w celu synchronizacji silnika ze skrzynią (krótkotrwała faza przejściowa pomiędzy stanami otwarty-zamknięty). Co ważne - podawanie oleju przed lub za tłok przesuwny nie oznacza, że pozostała część obudowy nie jest zasilana. Każdy tłok przesuwny ma otwory (zwężki) umożliwiające ciągły przepływ oleju w konwertorze. Niektórzy producenci stosują. [..] wiecej w proadniku |